De gemeente Lochem werkt aan het Omgevingsprogramma Vitaal Buitengebied om de balans tussen wonen, werken, natuur en landbouw te waarborgen. Dit programma legt de koers vast voor een duurzame inrichting van het buitengebied, waarbij de focus ligt op functieverandering van erven, toekomstbestendige landbouw en versterking van natuur en recreatie.


Kernpunten van het Omgevingsprogramma
Doel: Een levendig en houdbaar buitengebied waar natuur, landbouw, landschap en recreatie samenkomen.
Leidende principes: Water en bodem zijn sturend, met nadruk op biodiversiteit en een karakteristiek landschap.
Belangrijke thema’s: Ontwikkeling van landgoederen, duurzame energie, klimaatadaptatie en de uitbreiding van mogelijkheden voor recreatie.
Participatie: Inwoners en ondernemers zijn in april en mei 2026 via Naobercafés betrokken bij de vormgeving van de plannen.
Planning: De startnotitie is opgesteld door Bureau 7TIEN en dient als basis voor de verdere uitwerking van het programma.

RAAD_Bijlage 1 Startnotitie Programma Vitaal Buitengebied Lochem__2159133__Downloaden

Deze startnotitie beschrijft de aanpak van de gemeente Lochem om het buitengebied vitaal, veilig en toekomstbestendig te houden. De focus ligt op het begeleiden van de grote transities in de landbouw, natuur en energie, terwijl de leefbaarheid voor bewoners en ondernemers behouden blijft.

Hieronder volgt een samenvatting van de kernpunten:

Doel van het programma

Het programma Vitaal Buitengebied dient als een overkoepelend kader om alle losse ontwikkelingen en opgaven in het buitengebied samen te brengen. Het doel is om een balans te vinden tussen economische vitaliteit (vooral voor de agrarische sector), ecologische duurzaamheid en een veilige woonomgeving.

De drie centrale thema’s

De gemeente heeft de opgaven onderverdeeld in drie hoofdlijnen:

  • Toekomstgericht Boeren: De landbouw staat onder druk door strengere milieu-eisen en klimaatverandering. De gemeente wil boeren helpen bij het maken van keuzes, zoals extensivering, omschakeling naar nieuwe verdienmodellen of stoppen.
  • Vrijkomende Agrarische Bebouwing (VAB): Door het stoppen van boerenbedrijven komt er veel bebouwing vrij. De gemeente zoekt naar passende nieuwe functies (zoals wonen of kleinschalige bedrijvigheid) om verpaupering en ondermijning (criminaliteit) tegen te gaan.
  • Klimaat, Natuur en Landschap: Er is een grote opgave voor waterbeheer (tegengaan van verdroging), biodiversiteit en de transitie naar duurzame energie.

Uitgangspunten voor de aanpak

  • Gebiedsgerichte aanpak: De gemeente kijkt per specifiek gebied wat de beste oplossingen zijn, aangezien de bodem en het landschap overal anders zijn.
  • Samenwerking en Participatie: Inwoners en ondernemers worden nauw betrokken via keukentafelgesprekken en gebiedsprocessen. De gemeente ziet zichzelf hierbij als partner en verbinder tussen verschillende partijen en overheden.
  • Regie en prioritering: Omdat niet alles tegelijk kan, wordt er gewerkt met een programmateam dat de voortgang bewaakt en middelen (zoals subsidies uit het Nationaal Programma Landelijk Gebied) probeert binnen te halen.

Tijdlijn en vervolg

De notitie markeert de start van een proces waarin de komende jaren per deelgebied concrete uitvoeringsplannen worden opgesteld. Het is een “rollend” programma dat meebeweegt met landelijke ontwikkelingen en lokale behoeften.

Actuele informatie en de mogelijkheid om mee te denken zijn te vinden op de officiële gemeentepagina: lochem.nl/vitaalbuitengebied.